Wszystkie artykuły Umów sesję
Metoda Gottmana 3 min czytania

Trzeci Jeździec Apokalipsy według Dr. Johna Gottmana: DEFENSYWNOŚĆ

Autorka: Maria Kmieciak • Psycholog, Seksuolog, Terapeuta Par Metodą Gottmana
Trzeci Jeździec Apokalipsy według Dr. Johna Gottmana: DEFENSYWNOŚĆ

DEFENSYWNOŚĆ Krytyka często prowadzi do defensywy. Kiedy czujemy się zaatakowani, odczuwamy potrzebę obrony. Wyobraź sobie, jak wygląda rozmowa między parą, która używa krytyki i defensywy; nic nie zostaje rozwiązane.

W książce „The Marriage Clinic: A Scientifically Based Marital Therapy” Gottman definiuje defensywę jako "każdą próbę bronienia się przed postrzeganym atakiem" (s. 44).Bardziej praktyczna definicja, którą lubię stosować, to zrzucanie winy na drugą osobę i nie przyjmowanie osobistej odpowiedzialności.

Pierwszy jeździec czyli krytyka często wywołuje defensywę. Często zapominamy, że czyjeś postępowanie nie jest usprawiedliwieniem dla naszego zachowania. Każdy z nas jest odpowiedzialny za swoje działania i reakcje, a defensywność jest jedną z tych reakcji, których powinniśmy unikać z wielu powodów.

Pierwszym i podstawowym powodem, dla którego należy unikać defensywy, jest to, że odrzuca ona odpowiedzialność. Każdy z nas odgrywa jakąś rolę w konflikcie, niezależnie od tego, czy to akceptujemy, czy nie. Nawet jeśli jest to nieporozumienie lub błędne postrzeganie, to czyjeś uczucia są słuszne i istnieje powód, dla którego się pojawiają. Konflikt nie pojawia się z powietrza (choć czasem tak się wydaje), ale jest zakorzeniony w rzeczywistości.

Jak najczęściej demonstrujemy zachowania defensywne? Poniżej znajdziecie kilka form najczęściej okazywanej defensywności: Nadmierne tłumaczenie się: "Cóż, umyłbym naczynia, ale kiedy poszedłem je umyć, nie było płynu do naczyń, więc poszedłem do sklepu i...".

Przyjmowanie postawy ofiary: "Zawsze jesteś dla mnie taki podły!". Kontrkrytyka: "Zacznę zmywać naczynia, kiedy zaczniesz lepiej dbać o trawnik. Zawsze to ignorujesz".

Używanie "ale": "Wiem, że nie pozmywałem naczyń, ale czy nie możesz dziś wyluzować i tego zignorować?”.

Antidotum na defensywę?

Weź odpowiedzialność. Antidotum na defensywę jest przyjęcie odpowiedzialności za swoją rolę w sytuacji, nawet jeśli jest to tylko część konfliktu. W zdrowych związkach partnerzy nie przyjmują postawy obronnej, kiedy rozmawiają o obszarze konfliktu.

Partnerzy, którzy unikają defensywy, biorą odpowiedzialność za swoją rolę w problemie i wyrażają zainteresowanie uczuciami partnera. Mówią np.: "Masz rację, mogłem być bardziej świadomy tego, jak bardzo jesteś wyczerpany. To, co mówisz, ma jakiś sens, powiedz mi więcej".

Przyznawszy, że odgrywasz pewną rolę w problemie, przyjmujesz odpowiedzialność za jego część. Kiedy to zrobisz, przekonasz się, że możesz prowadzić prawdziwy dialog ze swoim partnerem. Stajecie się wtedy zespołem, który wspólnie rozwiązuje problem.

Ćwiczenie: Pomyśl o stałych problemach w swoim związku, o tych, które pojawiają się często i nigdy nie znikają. Czy czujesz, że Twój partner za często siedzi z nosem w telefonie? Czy czujesz, że twój partner jest cały czas poza domem? Czy czujesz się przeciążony obowiązkami domowymi? Czy masz wrażenie, że zbyt wiele czasu spędzacie na kłótniach o drobiazgi?

Wyobraź sobie, że rozmowy czy kłótnie dotyczące obszarów konfliktu przebiegają inaczej, mniej w nich krytyki czy pogardy, a więcej zrozumienia potrzeb partnera jak również wyrażania swoich potrzeb w zdrowy sposób i brania odpowiedzialności za rzeczy, które poszły nie tak. Jeśli tego typu dyskusje stale się powtarzają, na pewno skorzystasz na tym, kiedy będziesz je traktował w zdrowszy sposób.

Następnym razem, gdy będziesz poruszał jakiś problem, pomyśl o tych dwóch rzeczach:

1. Jaki jest Twój cel?

2. Jaki jest prawdziwy problem leżący u podstaw konfliktu?

Dodatkowo: Kiedy będziesz miał czas, zrób listę tematów, które chcesz lub musisz poruszyć - tych, które nigdy nie są rozwiązywane. Zapisz, jak chciałbyś, żeby przebiegała rozmowa. Korzystając z powyższych przykładów, spróbuj następnym razem, kiedy pojawi się ten temat, zastąpić obronę wzięciem odpowiedzialności.

Nie zapominaj też o tym, czego nauczyłeś się o krytyce: narzekaj bez obwiniania i wyrażaj pozytywne potrzeby. Gwarantuję będziesz pozytywnie zaskoczony rezultatami!

Pamiętaj: Ten tekst jest przeznaczony wyłącznie do celów informacyjnych i psychoedukacyjnych. Nie ma na celu i nie może zastąpić terapii, psychologicznej porady, diagnozy lub leczenia.
Maria Kmieciak

Maria Kmieciak

Psycholog, seksuolog, rekomendowany terapeuta par Metodą Gottmana (The Gottman Institute, Seattle, USA) oraz trener umiejętności wychowawczych. Prowadzi konsultacje i terapię online dla osób indywidualnych i par.

Umów konsultację online →